Maison VieQuay lại thư viện
•Bếp Trưởng Joel

Terrine Và Charcuterie — Đĩa Nguội Kiểu Pháp

Charcuterie là nghệ thuật ướp muối và ủ thịt của người Pháp; terrine là món thịt xay nén, nấu chậm trong khuôn đất rồi để nguội. Tại Maison Vie, đĩa nguội terrine và charcuterie vẫn phục vụ à la carte tại 28 Tăng Bạt Hổ, Hai Bà Trưng, Hà Nội. Hỏi phục vụ để biết thành phần và giá.

Món ăn của thời gian

Tuần trước chúng tôi viết về soufflé — món sống được đúng mười hai phút rồi xẹp. Terrine là cực ngược lại của nó. Một chiếc terrine cần vài ngày: thịt ướp muối, ướp rượu, xay thô, nén vào khuôn, nấu cách thuỷ thật chậm, rồi ép dưới vật nặng và để trong lạnh cho kết cấu ổn định. Món chỉ ngon khi đã chờ đủ.

Và đó không phải sự cầu kỳ. Trước khi có tủ lạnh, nước Pháp phải giữ được con lợn mổ mùa đông cho tới mùa hè. Muối, mỡ, khói và thời gian là bốn công cụ duy nhất. Cả một ngành nghề mọc lên quanh việc đó — charcutier, người làm chair cuite (thịt đã nấu) — và khi tủ lạnh xuất hiện thì kỹ thuật ở lại, vì hoá ra thịt được xử lý như thế ngon hơn thịt tươi, chứ không chỉ để được lâu hơn.

Terrine, pâté, rillettes, charcuterie — bốn chữ hay bị dùng lẫn

Đây là chỗ gần như ai cũng nhầm, kể cả thực đơn ở nhiều nơi:

ChữNghĩa gốcThực tế trên đĩa
TerrineCái khuôn bằng đất nungMón nấu trong khuôn đó rồi để nguội, cắt lát
PâtéPhần nhân thịt xayChính khối thịt xay ấy — nấu trong terrine thì thành terrine
Pâté en croûtePâté bọc vỏ bánhNướng trong lớp bột, cắt ra thấy vân thịt và lớp thạch
RillettesThịt nấu trong chính mỡ của nóXé tơi, nhuyễn như kem, phết lên bánh mì
CharcuterieNghề làm thịt ướpCả nhóm: jambon, saucisson, terrine, rillettes…

Nói ngắn: terrine là cái khuôn, pâté là thứ nằm trong khuôn, còn charcuterie là cái nghề làm ra tất cả.

Vì sao luôn có đồ chua đi kèm

Đĩa nguội Pháp gần như không bao giờ đi một mình. Bên cạnh nó luôn có dưa góp, hành ngâm, mù tạt Dijon, đôi khi là mứt hành hoặc mứt quả. Đây không phải trang trí.

Terrine và charcuterie đều giàu mỡ — mỡ chính là thứ mang hương và giữ kết cấu. Nhưng mỡ phủ lên lưỡi và làm cùn vị giác sau vài miếng. Một nhát chua sắc, hoặc vị cay nồng của mù tạt, rửa sạch khẩu vị để miếng sau lại ngon như miếng đầu. Đó là cùng một lý do vì sao người ta vắt chanh vào món chiên.

Vì thế đĩa nguội là món hợp với bàn nhiều người và với một buổi ngồi lâu: nó không nguội đi mất, không có thời điểm "phải ăn ngay", và mỗi người tự điều tiết nhịp của mình.

Đĩa nguội và đĩa phô mai

Người Pháp có hai đĩa nguội, ở hai đầu bữa ăn. Charcuterie mở đầu; phô mai ủ chín đứng trước món ngọt. Tại Maison Vie, Tuyển chọn phô mai Pháp ủ chín có giá 395.000đ, dùng kèm các loại hạt và mứt trái cây khô — anh chị xem trong thực đơn à la carte.

Riêng đĩa charcuterie thì đi theo lối gộp. Như trong ảnh: một khối terrine phủ hạt nằm cùng đĩa với saucisson, salami, jambon cuộn và thịt hun khô thái mỏng, bên cạnh là phô mai mềm vỏ trắng, phô mai xanh và phô mai cứng, điểm ô liu xanh và đen. Thành phần thay đổi theo mẻ bếp làm, nhưng tinh thần thì vẫn vậy: một đĩa vừa mở đầu bữa ăn vừa để cả bàn nhẩn nha chia nhau.

Gọi cả hai trong một bữa là cách ăn rất Pháp, và cũng là cách dễ chịu nhất để kéo dài một bàn tiệc. Nếu anh chị thích một bữa đã được dựng sẵn theo trình tự, Menu Dégustation làm việc đó. Món gan ngỗng áp chảo — họ hàng gần nhất của terrine trong thực đơn hiện nay — có bài riêng.

Rượu đi kèm

Đĩa nguội là một trong số ít món mà rượu vang hồng không phải lựa chọn an toàn mà là lựa chọn đúng.

RượuVùngGiá chai
Gérard Bertrand « Gris Blanc » IGPPays d'Oc IGP, Languedoc1.400.000đ
Gustave Lorentz RieslingAlsace AOC1.450.000đ
Louis Latour Bourgogne Pinot NoirBourgogne AOC2.100.000đ

Danh sách rượu của nhà hàng mô tả dòng hồng là "khô, khoáng, nhạt màu — Địa Trung Hải trong ly", đủ sắc để cắt mỡ mà không át vị thịt. Riesling Alsace là lựa chọn mang tính vùng miền: Alsace chính là quê của nhiều món thịt ướp Pháp. Còn nếu anh chị muốn rượu đỏ, hãy chọn loại nhẹ và thơm thay vì đậm — Bourgogne Pinot Noir, theo mô tả của chính danh sách, "trong, thơm, mượt". Xem thêm danh sách rượu và hướng dẫn kết hợp rượu.

Thông tin đặt bàn

Đĩa terrine và charcuterie phục vụ à la carte. Thành phần của đĩa thay đổi theo mẻ bếp làm, nên anh chị vui lòng hỏi phục vụ hoặc gọi trước để biết đĩa hôm đó có gì và giá bao nhiêu. Mọi giá trên thực đơn đều chưa bao gồm 5% phí phục vụ và 10% VAT. Món thuộc nhóm thịt ướp nên thường có muối, sulphite và đôi khi sữa — anh chị báo trước nếu có dị ứng.

Maison Vie mở cửa hằng ngày 11:00–14:00 và 17:30–22:00, tại 28 Tăng Bạt Hổ, Hai Bà Trưng, Hà Nội. Bếp do Bếp trưởng Joel F. Tisserand điều hành với hơn 40 năm trong bếp Pháp. Đặt bàn qua +84 904 150 383 hoặc trang liên hệ; nhóm đông hoặc cần không gian riêng xem phòng riêng.

Câu hỏi thường gặp về charcuterie và terrine

Charcuterie là gì?

Là nghề và cũng là nhóm món thịt được ướp muối, ủ hoặc nấu rồi để nguội — jambon, saucisson, terrine, rillettes. Chữ này đến từ chair cuite, nghĩa là "thịt đã nấu".

Terrine khác pâté thế nào?

Terrine vốn là tên cái khuôn đất nung; pâté là khối thịt xay nằm trong khuôn đó. Nấu pâté trong một chiếc terrine rồi để nguội và cắt lát thì gọi là terrine. Hai chữ chỉ hai thứ khác nhau nhưng thường được dùng lẫn.

Vì sao đĩa nguội luôn có dưa góp và mù tạt?

Vì terrine và charcuterie đều giàu mỡ. Vị chua và vị cay nồng rửa khẩu vị sau mỗi miếng, giúp miếng cuối vẫn ngon như miếng đầu — cùng nguyên lý với việc vắt chanh vào món chiên.

Đĩa nguội ở Maison Vie gồm những gì và giá bao nhiêu?

Thành phần thay đổi theo mẻ bếp chuẩn bị, nên thực đơn không cố định một công thức. Anh chị hỏi phục vụ tại bàn hoặc gọi +84 904 150 383 trước khi tới để biết đĩa hôm đó và giá.

Nên uống gì với đĩa nguội?

Rượu vang hồng khô là lựa chọn kinh điển vì đủ sắc để cắt mỡ. Riesling Alsace hợp theo vùng miền. Nếu muốn rượu đỏ thì chọn loại nhẹ và thơm như Bourgogne Pinot Noir, đừng chọn loại quá đậm.

Đĩa nguội hợp với mấy người?

Hợp nhất với bàn từ hai người trở lên và với những buổi ngồi lâu, vì món không nguội đi mất và không có thời điểm bắt buộc phải ăn ngay. Cần không gian riêng cho nhóm đông thì xem trang phòng riêng.